سیمان بنایی

آنچه در ادامه خواهید خواند:

سیمان‌های بنایی Masonry Cements، نوعی سیمان چسباننده هستند که در تهیه ملات‌های مختلف و در کارهای بنایی مورد استفاده قرار می‌گیرند. این سیمان از چند روش به دست می‌آید که عبارتند از:

  • آسیاب کردن مخلوط کلینکر سیمان پرتلند و سنگ آهک طبیعی
  • مخلوط کردن سیمان پرتلند و پودر سنگ آهنگ
  • مخلوط سیمان پرتلند همراه با پوزولان‌های طبیعی، مصنوعی یا سرباره آهن گذاری

که در کلیه روش‌ها با پودر هماتیک ترکیب و تبدیل به سیمان بنایی می‌شود. پودر هماتیک ماده‌ای معدنی و طبیعی و با ترکیب شیمیایی Fe2O3 با رنگ قرمز است که به میزان کمی (حداکثر 10 درصد) برای رنگین شدن سیمان بنایی و تشخیص آن نسبت به سیمان‌های دیگر به کار می‌رود. به طورمعمول سیمان بنایی شامل کلینکر سیمان پرتلند، مواد غیر آلی و در صورت لزوم افزودنی‌های ارائه شده در جدول زیر است. همچنین مقدار کمی سنگ گچ و یا سولفات کلسیم برای کنترل زمان گیرش در هنگام تولید، به سایر اجزای سیمان بنایی اضافه می‌شود.

ترکیبات سیمان بنایی

نوع

مقدار برجسب درصد جرمی

کلینکر سیمان پرتلند

افزونه ها

س-ب- ح-5

حداقل 25

حداکثر 1

س- ب- ح- 5/12

حداقل 40

س-ب-5/12


به خاطر داشته باشید افزودنی‌های مورد استفاده در ساخت ملات سیمان بنایی، نباید سبب افزایش روند خوردگی فلزات مورد استفاده به عنوان مثال میلگرد و بست دیوار شوند، یا اثر نامطلوب بر خواصی مانند رفتار در برابر آتش داشته باشند. همچنین استفاده از رنگدانه‌های آلی به عنوان افزودنی مجاز نیست.


انواع سیمان بنایی

سیمان بنایی براساس مواد تشکیل دهنده آن به چند نوع تقسیم می‌شوند که عبارتند از:

  • سیمان پرتلند سنگ آهکی؛ ترکیبات این نوع سیمان بنایی کلینکر سیمان پرتلند، سنگ آهنگ و گچ است که مقدار سنگ آهک اضافه شده در آن طبق رعایت استانداردهای سیمان سازی در اروپا بین 6 تا 20 درصد خواهد بود. این نوع سیمان بنایی به دلیل ساختار خود باعث چسبندگی بهتر میان میلگرد و بتن، کاهش نفوذناپذیری، کاهش شوره زدن روی بتن، روانی بیشتر و قابلیت پمپ کردن، کاهش آب انداختن و جداشدگی مواد جامد از آب و مصرف آب کمتر شود. به طور عمده از این نوع سیمان بنایی در بتن‌ریزهای حجیم و مناطق در معرض خطر سولفات به ویژه آب دریا استفاده کرد.
  • سیمان بنایی لاتریت‌ها؛ این نوع سیمان بنایی با خاک‌های لاتریتی، که تا 750 درجه سلسیوس حرارت داده شده، درست می‌شود که حاوی 70 درصد سیمان و 30 درصد لاتریت پخته و آهک خواهد بود. این نوع سیمان بنایی مقاومت بسیار بالایی دارد.
  • سیمان بنایی با سرباره زیاد؛ این نوع سیمان که از قدرت چسباندگی بالا برخوردار است از ترکیب 20 درصد کلینکر سیمان پرتلند و 70 درصد وزنی سرباره، گچ و افزودنی حباب هواساز تهیه می‌شود. سیمان بنایی آهک سرباره از گیرش آرام و مقاومت طولانی مدت برخوردار است. همچنین این نوع سیمان بنایی به خاطر مقاومتی که در حمله سولفات‌ها دارد در سازه‌های دریایی و زیرزمینی استفاده می‌شود.
  • سیمان بنایی سرباره- خاکستر بادی؛ در برخی از کشورها ضایعات صنعتی مانند سرباره و خاکستر بادی بسیار فراوان وجود دارد که با ترکیب آن نوع دیگری از سیمان بنایی را تولید می‌کنند. سیمان بنایی سرباره- خاکستر بادی به دلیل هزینه بالای آسیاب، مقرون به صرفه نیست.

سیمان بنایی


ویژگی‌های سیمان بنایی

ویژگی‎های شیمیایی و فیزیکی سیمان بنایی براساس استاندارد ملی ایران به شماره 3516 براساس جداول زیر تعیین می‌شود.

ویژگی‌های شیمیایی سیمان بنایی

 ترکیب حداکثر وزنی  روش آزمون 
 سولفیت SO2  3  1692

ویژگی‌های فیزیکی سیمان بنایی

 ویژگی میزان  روش آزمون 
 لک برداشتن (حداکثر درصد با روش تعیین قلیایی‌های محلول در آب)  0.03  3

 


موارد مورد استفاده از سیمان بنایی

استفاده از سیمان بندی باتوجه به نظر مهندس یا مجری پروژه متفاوت خواهد بود. سیمان بنایی چسباننده هیدرولیکی ریزدانه صنعتی است که وجود کلینکر سیمان پرتلند در آن، عامل اصلی کسب مقاومت است. هنگامی که این سیمان فقط با ماسه و آب و بدون افزودن مواد دیگر مخلوط شود، ملاتی با کارایی مناسب تولید می‌کند که می‌توان آن را در اندودکاری بیرونی و داخلی و کارهای بنایی مورد استفاده قرار داد. البته به خاطر داشته باشید استفاده از سیمان بنایی در برخی امور ساختمانی مانند بتن و بتن آرمه از نظر استاندارد ملی مجاز نیست. از کاربردهای سیمان بنایی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • آجرکاری ، بلوک‌کاری، کف‌پوش‌ها، جداول و ...
  • بتن‌ریزی‌های حجیم
  • سازه‌های دریایی و در معرض حملات سولفات‌ها

کاربرد سیمان بنایی


مزایای سیمان بنایی

سیمان بنایی به دلیل داشتن قابلیت استفاده از مواد اولیه مناسب، ارزان و سازگار با محیط زیست، نیاز ساخت آن در همه کشورها یک ضرورت است. عمده مزیت سیمان بنایی دارای مزایایی مقاومت آن به ویژه مقاومت فشار 28 روزه است از دیگر مزایایی این نوع سیمان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • چسبندگی بسیار بالا و با کیفیت
  • قابلیت نگه‌داری آب در ملات و افزایش دوام آن
  • قابلیت آب‌بندی مناسب و عدم نفوذپذیری
  • مقاوم در برابر حملات سولفات‌ها و عوامل شیمیایی
  • مقرون به صرفه
  • کاهش آلودگی دی‌اکسید کربن
  • کنترل انبساط ناشی از واکنش سنگدانه‌ها با قلیایی‌ها سیمان
  • گرماي هيدراتاسيون كمتر

قیمت سیمان بنایی

سیمان بنایی، نسبت به دیگر سیمان‌ها قیمتی ارزان‌ و اقتصادی‌تر دارد. زیرا تولید این محصول به دلیل پایین بودن هزینه سنگ آهک، فراوانی سنگ آهک در معادن کشور و هزینه کمتر آسیاب سیمان، برای تولیدکننده مقرون به صرفه خواهد بود. متاسفانه در ایران به سیمان بنایی آن‌طور که جهانیان آن را وارد عرصه ساخت و ساز کرده‌اند، نپرداخته شده است. این نوع سیمان مقرون به صرفه و سازگار با محیط زیست، اولین بار در کارخانه سیمان فارس تولید اما پس از مدتی متوقف شد، که پس از آن هیچ کارخانه‌ای دیگر هنوز به تولید جدی و فعال در این زمینه نپرداخته است.