سیمان یکی از مصالح رایج و پرمصرف در انجام پروژه های ساختمان سازی امروزی است که موارد استفاده از آن بسیار متنوع است. این ملات چسبنده متشکل از ترکیبات خاک رس و سنگ آهک است که برای نخستین بار در قرن نوزدهم از آن استفاده گردید. سیمان به علت مقاومت بالا در شرایط جوی مختلف و به صرفه بودن آن به لحاظ اقتصادی، بسیار مناسب ساخت انواع نماها، دیوارکشی، بندکشی و... است.

استفاده از سیمان بعنوان بخش اصلی پروژه های عمرانی، نیازمند دارا بودن مهارت و تجربه کافی است. عمل آوری، استفاده صحیح از ابزارها و انجام مراحل سیمانکاری به روش اصولی از موارد مهمی است که می بایست در ساخت و سازهای امروزی به آن توجه شود. امروزه از سیمان نه تنها در ساختمان سازی ها، بلکه در اجرای پروژه های شهری در ابعاد وسیع نظیر سدسازی، پل سازی و سایر سازه های بتنی نیز استفاده می شود. سیمانکاری دیوار و چسب اتصال دهنده مصالح دو کاربرد اصلی و بالقوه سیمان هستند.

در ادامه این بخش ضمن ارائه توضیحات تکمیلی در رابطه با سیمان و معرفی انواع نماهای سیمانی، مراحل و نکات اجرایی آن را نیز بررسی خواهیم کرد.


سیمان چیست؟

همانطور که در ابتدا نیز اشاره شد سیمان جز مصالح پراستفاده در صنعت ساختمان سازی است که نقش مهمی را در مقاوم سازی و استحکام سازه های امروزی ایفا می کند. این ماده از ترکیبات خاک رس و مصالح آهک، طی حرارت دهی در دمای بسیار بالا تولید می شود. حاصل حرارت دهی و ترکیب مواد اولیه سیمان، ماده ای به نام کلینکر است. پس از آسیاب و افزودن سایر مواد به کلینکر، تیپ های مختلفی از سیمان به دست خواهد آمد.

سیمان در مجاورت با آب و هوا به ملاتی سخت و چسبنده تبدیل می شود که قادر است انواع مصالح ساختمانی را به صورت اجسامی یکپارچه به یکدگر متصل کند. یکی دیگر از انواع سیمان های پرکاربرد ساختمانی، سیمان رنگی است که از آن ها جهت تزئین کف پوش ها، خط کشی خیابان ها، علامت گذاری سطوح و... استفاده می شود. این نوع سیمان یکی از مصالح پایدار در صنعت ساختمان سازی است و اهمیت بالایی دارد.

سیمان بسته به شرایط اقلیمی و جغرافیایی هر منطقه، دارای مصارف و انواع مختلفی است که برخی از آن ها شامل سیمان سفید، سیمان پرتلند، سیمان رنگی و سیمان پوزولانی و... هستند. یکی از دلایل اصلی استفاده از سیمان به عنوان پوشش نمای ساختمانی، مقامت بالای آن در برابر حوادث طبیعی و شرایط جوی مختلف و همچنین هزینه به صرفه آن در مقایسه با آجر، شیشه و.. است. انواع نماهای ساختمانی که به کمک ملات سیمان اجرا می شوند عبارتند از نمای شسته، نمای سیمان سفید، نمای خراشی، نمای رومی سیمانی، نمای چکشی، نمای تگرگی و... .


ابزار مورد استفاده در اجرای سیمانکاری

امروزه استفاده از ابزارهای مختلف جهت سهولت در اجرای سیمانکاری ساختمان ها جز الزامات است. ابزارها و تجهیزات مربوطه، بنا به مقیاس و ابعاد نوع پروژه ساختمانی می توانند کارکردهای متفاوتی دارا باشند. همچنین آگاهی از نحوه استفاده اصولی از ابزارها در جای مناسب نیز ضروری است. ابزارها و تجهیزات مورد نیاز سیمانکاری شامل موارد زیر هستند. ابزارهای اولیه نظیر ریسمان کار، شاقول، کمپه و ماله، ابزارهای اصلی سیمانکاری نظیر ملات پاش، انواع تخته و ملاقه سیمان کاری. سایر ابزارآلات و جزئیات آن ها اعم از فرغون، دستکش، سطل، داربست، پودر سنگ، پودر ماسه، بیل، بشکه، استنبلی و.. .


مراحل و نکات اجرایی سیمانکاری

یکی از مهم ترین نکات و اصول سیمانکاری، کیفیت ملات موردنظر است. ماسه مصرفی در ترکیبات سیمان می بایست از دانه بندی طبیعی و اصولی برخورد باشد تا مقاومت و استحکام سیمان در طولانی مدت حفظ گردد. همچنین لازم است تا ماسه به لحاظ کیفیت و غلظت نیز بررسی شود چرا که در صورت استفاده از ماسه مخلوط با خاک یا انواع مواد زائد، کیفیت ملات نهایی کاهش پیدا کرده و احتمال ترک خوردگی یا شکنندگی سیمان افزایش خواهد یافت. در ادامه به مراحل سیمان کاری اشاره خواهیم کرد:

گام اول : آماده سازی سطوح

نخستین مرحله از اجرای سیمانکاری دیوار، آماده سازی سطح آن است. چنانچه دیوار مورد نظر دارای سطوح برجسته یا مواد چسبنده باشد، لازم است تا پیش از شروع کار با استفاده از فرچه های فلزی یا دیگر تجهیزات در دسترس، سطح دیوار کاملا پاک سازی و یکدست شود.

گام دوم کروم بندی

این مرحله به منظور جلوگیری از تورفتگی یا انحنای سیمان پس از اتمام کار، انجام می شود. برای انجام این کار لازم است ابتدا در فاصله های دو متری از یکدیگر، ریسمان در لبه سطح دیوار قرار گرفته و پس از آن فواصل ایجاد شده ملات ریزی شود.

گام سوم تهیه ملات

پس از اتمام مراحل اول و دوم، سیمان کشی آغاز می گردد. به منظور ایجاد ملات با کیفیت می بایست نسبت معینی از مواد پودر سنگ، سیمان، آب و ماسه با یکدیگر ترکیب شود. ساخت این ملات بسته به شرایط خاصی می تواند به دو صورت دستی یا ماشینی تهیه شود. روش دستی ساخت ملات بدین صورت است که در ابتدا نسبت معینی از ماسه و سیمان در ظرف مخصوص ملات سازی (استنبلی) با یکدیگر ترکیب شده و پس از آخور شدن به آن نسبت معینی آب افزوده می شود. سپس به منظور محوسازی آب، مخلوط مورد نظر با بیل ورز داده خواهد شد و برای مصرف آماده می شود. در اغلب پروژه های ساختمانی و به ویژه پروژه های بزرگ شهری ملات سیمان به صورت ماشینی تهیه می گردد.

گام چهارم آستر کشی

یکی دیگر از مهم ترین مراحل و نکات اجرای سیمانکاری، عایق بندی و درزبندی سطح سیمان کاری شده است. آستر کشی لایه ای است که به منظور یکدست سازی سطح دیوار بر روی آن اجرا می شود.

گام پنجم اجرای لایه اصلی سیمان

پس از انجام مرحله آسترکشی، لایه اصلی سیمان به عنوان مرحله آخر سیمانکاری اجرا خواهد شد. لازم است تا لایه دوم سیمان به صورت یکسان و یکدست در تمامی نقاط زده شود. چنانچه مقطع سیمان کاری شده به عنوان نمای اصلی ساختمان مورد استفاده قرار گیرد بایستی پس از اجرای لایه دوم سیمان، لیسه کشی نیز انجام شود. این مرحله به جهت یکدست و صاف کردن سطح نهایی اجرا خواهد شد.