نماسازی ساختمان یکی از موارد مهم جهت زیباسازی بخش بیرونی ساختمان است. معماران و ساختمان سازان امروزی بر این باورند؛ که عناصر بیرونی همانند ویترین در جلوه بصری ساختمان ها بسیار تاثیرگذارند. بنابراین، استفاده از انواع نماهای یکدست و پیش ساخته می تواند گزینه مناسبی در اجرای عملیات نماکاری ساختمان محسوب شود. امروزه، استفاده از سازه های از پیش ساخته پنل های بتنی یکی از عناصر اجرایی مهم در بحث ساختمان سازی است.

بتن اکسپوز یا نام دیگر آن پنل های بتنی، سازه ای است که دارای سطحی صاف و یکدست است و برای نماسازی بخش بیرونی و درونی ساختمان توام با هم کاربرد دارد. این سازه پیش ساخته به دلیل قابلیت رنگ شدن و طراحی متفاوت، به سهولت با سایر اجزای ساختمان و محیط قابل همگام سازی است. امروزه علاوه بر نمای ساختمان ها، از بتن اکسپوز در نماهای وسیع شهری از جمله دیوار، پل، محوطه سازی پارک ها، پوشش های جاده ای و... نیز استفاده می گردد. بتن اکسپوز به دلیل زیبایی، استحکام و سرعت بالا در نصب، بسیار در ساخت سازه های بزرگ شهری در ابعاد بزرگ کاربردی است. در ادامه این بخش با ارائه توضیحات تکمیلی حول محور موضوع بتن اکسپوز و تاریخچه آن، به نکات مهم اجرایی و مزایای این سازه نیز اشاره خواهیم کرد.


بتن اکسپوز و تاریخچه آن

بتن اکسپوز به سازه ای بتنی اطلاق می شود؛ که بسیار سبک وزن بوده و در عین حال از مقاومت بالایی برخوردار است. این سازه به دو صورت پیش ساخته و در محل پروژه اجرا می گردد که روش اول در مقایسه با روش دوم دارای ارجحیت بیشتری است. نمای بتن اکسپوز اغلب در سه طیف رنگی تولید می شود و قابلیت رنگ شدن و هماهنگی با اجزای محیط ساختمان را نیز داراست. ابعاد این پنل های بتنی متغیر است و بسته به نوع پروژه ساختمانی یا شهری در اندازه های متفاوتی تولید می شوند.

نمای بتن اکسپوز به گونه ای است که؛ پس از نصب آن نیاز به نماسازی مجدد و روکاری نیست. همانطور که در ابتدا نیز اشاره شد؛ این پنل های بتنی به دلیل سرعت نصب و اقتصادی بودن، جهت نماسازی در ابعاد پروژه های شهری نیز مورد استفاده قرار می گیرند. بتن اکسپوز متشکل از ترکیبات ماسه ریز دانه، آب و نوعی ماده لغزنده است. عمل آوری و اجرای این مواد بایستی به نحوی انجام شود که در برابر شرایط جوی و تغییرات دمایی مقاومت لازم را داشته باشند.

بیشتر بدانید
بتن پاشی شاتکریت

تاریخ استفاده از نمای بتن اکسپوز به دوران پس از جنگ جهانی دوم باز می گردد. پس از انقلاب صنعتی و پایان جنگ جهانی استفاده از ابزارها و سازه های پیش ساخته توسط کشورهای توسعه یافته رونق گرفت. کشور ایالات متحده آمریکا برای نخستین بار از پنل های بتنی اکسپوز در پروژه های شهری استفاده کرد. پس تایید و ثبت اجرای این پنل در آمریکا، بر تعداد کارخانه های تولیدی بتن اکسپوز افزوده شد؛ به طوری که تنها دو دهه پس از استفاده از این سازه، تعداد صنایع تولیدی آن در سراسر جهان به بیش از 30 عدد افزایش پیدا کرد. به صرفه بودن سازه به لحاظ اقتصادی و افزایش سرعت در اجرای پروژه، دو مورد از اصلی ترین دلایل محبوبیت پانل های بتنی اکسپوز در دوران پس از جنگ جهانی بودند.

اجرای بتن اکسپوز


نحوی اجرای بتن اکسپوز

نمای بتن اکسپوز بسته به نظر ناظر پروژه می تواند به دو صورت سازه پیش ساخته یا اجرا در محل پروژه بهره برداری شود. در ذیل به بررسی نحوه اجرای این دو نوع خواهیم پرداخت.

بتن اکسپوز پیش ساخته

این نوع پنل ها پیش از رسیدن به محل پروژه و در صنایع و کارگاه ها، در قالب های استاندارد تولید می شوند. در ساخت پنل های پیش ساخته بتن اکسپوز لازم است؛ به نکاتی از قبیل؛ روش صحیح شاقول گذاری، چسباندن پانل های بتنی به روش اصولی، عدم استفاده از بلوک های آسیب دیده یا ترک خورده و... توجه شود.

بتن اکسپوز در محل پروژه

این نوع از پانل های بتنی که به اصطلاح به آن بتن درجا نیز گفته می شود؛ اغلب برای انجام پروژه های بزرگ شهری در ابعاد وسیع کاربردی هستند. در این پروژه ها تمامی مراحل ساخت و اجرا از جمله؛ قالب گیری و ترکیبات مواد در محل اجرای پروژه انجام می شود. از دلایل استفاده از بتن درجا در پروژه های شهری؛ هزینه بالا و سختی حمل و نقل پنل های بتنی از محل کارخانه تا پروژه است.


نکات مهم اجرایی بتن اکسپوز

یکی از نکات مهم و ضروری در عمل آوری پنل های بتنی اکسپوز، ویبره دهی مناسب جهت خارج کردن حباب و محفظه های ریز داخل مواد است. همچنین لازم است اختلاط بتن به اندازه معینی باشد تا از جدایی ریزدانه های ترکیبات آن جلوگیری شود. قالب ها می بایست کاملا روغن کاری شده و به روش اصولی درزبندی شوند. همچنین استفاده از مواد پرکننده لغزنده در ترکیبات بتن اکسپوز ضروری است. ترازبندی صحیح و مهار قالب ها توسط رامکا و بولت نیز از دیگر نکات مهم اجرایی پانل های بتنی اکسپوز هستند. انجام تمامی موارد مذکور در ایجاد استحکام پنل و جلوه بصری آن بسیار موثرند.

نکات مهم اجرایی بتن اکسپوز


مزیت های استفاده از بتن اکسپوز

از مزیت های اصلی پانل های پیش ساخته اکسپوز امکان تولید آنها در ابعاد و قالب های متفاوت است که مطابق با نیاز پروژه همگام سازی می شود. در صورت عمل آوری و اجرای صحیح این سازه، در برابر شرایط جوی بسیار مقاوم است و می توان از آن برای مدت زمانی طولانی بدون نیاز به ترمیم و تعمیر استفاده کرد.
پانل های بتنی نسبت به سایر مصالح ساختمانی بسیار سبک وزن بوده و به راحتی در پروژه های ساختمانی و پروژه های بزرگ شهری قابل استفاده هستند. همچنین؛ به دلیل وزن پایین آن به راحتی قابل حمل بوده و به لحاظ اقتصادی نیز بسیار مقرون به صرفه است. پانل های ساختمانی اکسپوز در تمامی فصول سال به سهولت قابل اجرا می باشند و می توان برای نصب آن از چسب یا ملات های چسبنده نیز استفاده کرد. با توجه به اهمیت استفاده از مصالح ساختمانی پایدار در طی دهه های اخیر می توان عنوان کرد؛ که اجرای بتن نمای اکسپوز رویکردی آگاهانه جهت حفاظت از محیط زیست و منابع طبیعی است.